Trước khi mùa giải mới khởi tranh, ban lãnh đạo Lakers cuối cùng cũng phát tín hiệu chiêu mộ nặng ký! Tổng quản lý Rob Pelinka công khai nêu quan điểm: Lakers sẽ không tinh gọn đội hình bằng cách đơn giản là cắt người, mà dự định ở giai đoạn cuối kỳ nghỉ giải sẽ khởi động một thương vụ tích hợp cầu thủ then chốt, theo mô hình “đưa đi hai cầu thủ, đổi về một viện binh chiến được ngay”, nâng cấp đội hình có chủ đích, dọn đường tranh vô địch mùa mới.
Phát biểu chính thức của Pelinka rất rõ thái độ: đội sẽ tiếp tục quan sát trạng thái thi đấu của các cầu thủ ở trại huấn luyện, sàng ra những gương mặt luân chuyển có phong độ nổi bật, đồng thời đẩy song song hoạt động trao đổi. Ý tưởng cốt lõi là đóng gói hai người đổi một viện binh mạnh, không cầu số lượng, chỉ cầu chất lượng, bù điểm yếu cho chính xác.
Cách làm này, đặt cạnh bố cục đội hình xuất phát mà Redick từng hé lộ trước đó, giấu đầy ẩn ý. Hiện khung đội hình xuất phát mùa mới của Lakers đã khóa ba suất vững: Doncic, Reaves và Kessler về cơ bản đã ngồi chắc suất chính, trụ cột hàng sau và nền tảng hàng trong của đội đã thành hình. Redick còn nói đùa thẳng rằng hai suất xuất phát còn lại tuyệt đối sẽ không phải hai cầu thủ da trắng. Điều đó có nghĩa hai vị trí xuất phát cuối đang ở trạng thái cạnh tranh hoàn toàn mở, biến số rất lớn.
Lakers hôm nay nhìn thì dự trữ cầu thủ luân chuyển đầy đủ, thực ra lại sa vào bài toán đội hình phình to. LaRavia, Grimes, Sable, Vanderbilt, Mamukelashvili, nhiều cầu thủ đều có thực lực để vào vòng luân chuyển. Tất cả đang tranh suất thi đấu trung bình chỉ hơn chục phút mỗi trận. Bốn năm người chia nhau ít phút luân chuyển, không chỉ cầu thủ không phát huy ổn định, đội hình cũng không phát huy được sức chiến đấu ở mức tối đa. Đây chính là lý do cốt lõi khiến Pelinka kiên quyết đẩy thương vụ tích hợp: thay vì lãng phí chiều sâu đội hình dồi dào, để hàng loạt cầu thủ sa vào cuộc cạnh tranh nội bộ vô hiệu, chi bằng đóng gói tài sản luân chuyển đang để không, nâng thẳng lên một cầu thủ thực lực có thể vào đội hình xuất phát một cách ổn định và lấp điểm yếu.
Trong số nhiều cầu thủ hợp với Lakers, PJ Washington nghiêng về lựa chọn hoàn hảo nhất, khớp hệ thống của đội. Anh có kinh nghiệm phong phú đứng cạnh Doncic, hiểu sâu nhịp chơi và thói quen chiến thuật của Doncic. Đồng thời anh có thể mang đến cho vị trí số 4 còn mỏng của Lakers lợi thế chiều cao then chốt, khả năng phòng ngự cứng và khả năng ném ngoài ổn định, tái hiện gần như nguyên hệ thống đội hình tranh vô địch của Mavericks năm 2024, giúp Doncic một lần nữa hướng tới sân khấu chung kết.
Hiện một phương án trao đổi có tính khả thi rất cao đã nổi lên: Lakers đưa Vanderbilt, Knecht, cộng hai lượt chọn vòng hai của Wizards năm 2031 và 2032, để chính thức đưa PJ Washington từ Mavericks về.
Nhìn từ góc khớp lương, phương án này hoàn toàn hợp lý và đúng quy định. Lương mùa này của PJ Washington là 19,80 triệu USD, trong khi Vanderbilt 12,40 triệu và Knecht 4,20 triệu, cộng lại 16,60 triệu. Tỷ lệ lương tổng thể phù hợp, có thể dễ dàng khống chế dưới ngưỡng thuế xa xỉ của Lakers, không có bất kỳ trở ngại lương nào. Quan trọng hơn, đây không phải hợp đồng thuê ngắn hạn. Hợp đồng của Washington kéo đến mùa 2029-30, ba năm sau lương tăng đều, lần lượt 21,40 triệu, 23,00 triệu và 24,60 triệu. Hợp đồng ổn định dài hạn đủ để Lakers xây đội hình tranh vô địch lâu dài xoay quanh anh.
Đặt cạnh đội hình hiện có, mảnh ghép chiến thuật của Lakers đã rất rõ. Doncic phụ trách dẫn dắt tấn công, sắp nhịp cả đội, là động cơ tấn công tuyệt đối của đội. Reaves là người tạo cơ hội tấn công thứ hai, có thể chia sẻ áp lực ghi điểm. Kessler trấn giữ hàng trong, chống đỡ hệ thống bảo vệ rổ. Bộ ba trụ cột này thiếu nhất chính là tiền đạo không chiếm quyền bóng, vừa phòng vừa ném, có cả chiều cao lẫn khả năng va chạm. PJ Washington vừa khít lấp khoảng trống ấy. Hiếm hơn nữa, anh không chỉ ổn định ở mùa chính, trên sân khấu playoff cường độ cao trước đây cũng nhiều lần có những màn trình diễn chất lượng, mang thuộc tính trận cứng.
Biểu hiện tổng hợp của Washington mùa trước đủ sáng: mùa chính trung bình 14,2 điểm, 7,0 rebound, 1,8 kiến tạo, 1,0 cướp bóng, 1,1 chặn bóng, ra đòn toàn diện cả hai đầu sân, tỷ lệ ném ổn định ở 45,0%. Dù tỷ lệ ba điểm 32,5% có tụt so với mức đỉnh 38,1% của năm trước, nền tảng tấn công tổng thể, khả năng kết thúc khi cầm bóng và di chuyển không bóng vẫn còn nguyên. Chiều cao tiền đạo hoàn hảo 2,01 mét giúp anh luân chuyển phòng ngự linh hoạt nhiều vị trí, vừa dựa vào va chạm và ý thức rebound để củng cố hàng trong, vừa hợp chiến thuật không bóng, ghi điểm ổn định mà không chiếm quyền bóng của Doncic, khớp hoàn hảo hệ thống trụ cột của Lakers.
Đó cũng là lý do đưa Washington về có giá trị hơn nhiều so với việc để Vanderbilt đá chính trực tiếp. Thái độ và khả năng phòng ngự của Vanderbilt vẫn còn, nhưng điểm yếu tấn công của anh sớm đã thành lỗ hổng chí mạng của Lakers. Mùa trước anh chỉ đạt trung bình 4,4 điểm và 4,5 rebound, tỷ lệ ba điểm thấp đến 29,3%, trên sân rất dễ bị đối thủ cố tình bỏ trống. Một khi đối thủ dứt khoát từ bỏ việc kèm anh, dồn quân co cụm vòng cấm để chặn đường đột phá của Doncic, tấn công bán sân của Lakers sẽ rơi vào thế bị động bốn đánh năm. Nếu lại ghép với trung phong Kessler không có khả năng ném, vấn đề không gian hàng trong tắc nghẽn và tấn công đình trệ sẽ bị phóng đại vô hạn.
Ở mặt phòng ngự, sự góp mặt của Washington cũng là một lần nâng cấp về chất. Cặp hàng sau Doncic cộng Reaves của Lakers có khả năng tấn công hàng đầu, nhưng điểm yếu phòng ngự rõ. Điều đó đòi hỏi ba cầu thủ phía trước phải có khả năng phòng ngự cực mạnh để bù lỗ hổng hàng sau. Khả năng bảo vệ rổ của Kessler không cần bàn cãi, còn sự xuất hiện của Washington thêm cho đội một cầu thủ phòng ngự tiền đạo đỉnh cao và khỏe, có thể chống cứng cánh cao to của đối phương, gánh nhiệm vụ kèm người then chốt.
So với những cầu thủ phòng ngự thiên về vòng ngoài như Grimes, Sable, Ziaire Williams, Washington cao hơn, va chạm mạnh hơn, định vị chiến thuật rõ hơn, độ hợp công thủ vượt xa những người khác. Còn Mamukelashvili chủ yếu đá vị trí số 4, nhưng khả năng đối kháng phòng ngự và đổi người kèm còn yếu, hoàn toàn không thay thế được vai trò của Washington.
Trong thương vụ này, thứ Lakers tiếc nuối phải cắt bỏ nhất nghiêng về cầu thủ trẻ Knecht. Anh có thiên phú ném không tồi và giá trị bồi dưỡng. Mùa tân binh từng có số liệu sáng trung bình 9,1 điểm, tỷ lệ ba điểm 37,6%, tiềm năng đáng chờ. Nhưng mùa trước trạng thái trên sân của anh tụt mạnh, vai trò tiếp tục bị đẩy ra rìa, trung bình chỉ 4,2 điểm, hiệu suất tấn công giảm mạnh.
Với Lakers ở giai đoạn hiện tại, mục tiêu cốt lõi của đội rất rõ: xoay quanh Doncic 27 tuổi đang ở đỉnh để dốc sức tranh vô địch, không còn thời gian và suất thừa để chờ cầu thủ trẻ từ từ hiện thực hóa tiềm năng. Trong điều kiện chiều sâu cánh của đội đã đủ, hy sinh tiềm năng tương lai của Knecht để đổi Washington chiến được ngay và thuộc hàng đỉnh là lựa chọn tranh vô địch chắc thắng.
Sau khi thương vụ hoàn tất, năm người xuất phát mới của Lakers chính thức thành hình: Doncic, Reaves, Grimes, PJ Washington, Kessler. Đội hình xuất phát này không có điểm yếu rõ. Hai người tạo cơ hội tấn công hàng đầu gánh điểm, nhiều người phía trước kiêm phòng ngự, chiều cao, va chạm và kéo giãn không gian, hệ thống công thủ cân bằng và có chiều sâu. Quan trọng hơn, ba trụ cột Doncic, Washington và Kessler đều có nền tảng từng phối hợp ăn ý, chi phí hòa nhập cực thấp, mùa mới cắm vào là dùng được, sức cạnh tranh được kéo lên mức tối đa.
Nhìn sang Mavericks, dù đưa đi Washington — một quân bài chiến được ngay và có chất — trông như chịu thiệt, từ tư duy xây đội dài hạn thì thương vụ này cũng có lý. Hợp đồng của Washington 28 tuổi có tỷ lệ giá trị cực cao, mức lương 88 triệu USD trong bốn năm đặt ở một đội tranh vô địch là quá hời, nhưng hàng tiền đạo hiện tại của Mavericks chồng chéo nghiêm trọng, đội dự trữ tiền đạo trẻ dồi dào và cần rất nhiều thời gian bồi dưỡng.
Ngôi sao mới trong đội Flagg cần phút thi đấu ổn định để lên cấp, đồng thời còn Aldama 25 tuổi, Risacher 21 tuổi và ngôi sao cựu số một draft đang chờ lớn. Dù Washington thực lực nổi bật, độ hợp cực cao, Mavericks đang thời kỳ tái thiết không cần giữ lão tướng chín muồi chỉ vì độ hợp. Ưu tiên làm sống đội hình, tích lũy tài sản trẻ và vốn draft mới là mục tiêu hàng đầu của đội.
Với Mavericks, Knecht là miếng vá tiềm năng giá thấp. Dù mùa trước anh sa sút, tuổi 25 vẫn còn trẻ. Là tân binh số 17, tỷ lệ ba điểm sự nghiệp ổn định ở 36,8%, mùa tân binh còn cho thấy tố chất xạ thủ hàng đầu. So với Lakers đang thời tranh vô địch, biên sai số cực thấp, Mavericks đang tái thiết có đủ thời gian thi đấu và không gian để thử sai, có thể cho Knecht 20 đến 25 phút mỗi trận, dốc sức kích hoạt thiên phú ném của anh. Một khi anh tìm lại mức xạ thủ trung bình 12 đến 13 điểm của mùa tân binh, sẽ lấp hoàn hảo vị trí sau khi Klay ra đi, kéo giãn không gian tấn công cho Flagg, trở thành quân bài luân chuyển trụ cột tương lai của đội.
Về vốn draft, Lakers từ lâu đã không còn lượt chọn vòng một dư. Nhiều lượt chọn vòng một tương lai đều đã được đem đi trao đổi. Vì vậy, đưa hai lượt chọn vòng hai năm 2031 và 2032 là quân bài tốt nhất Lakers có thể đưa ra ở giai đoạn này.
Nhìn tổng thể, Mavericks dùng một lão tướng chín muồi chiến được ngay để đổi lấy cầu thủ phòng ngự chất lượng hợp đồng ngắn, xạ thủ trẻ tiềm năng và hai lượt chọn tương lai, khớp hoàn hảo chiến lược tái thiết tích lực, tích trữ tài sản của đội. Dù chưa tính là món đổi lại hạng nặng hàng đầu, với Mavericks thiếu đòn bẩy trao đổi và đang ở giai đoạn tái thiết, đây đã là kết quả trao đổi tốt nhất có thể giành được.
Phải nói, đợt bù điểm chính xác lần này của Lakers xứng đáng là một nước đi đẳng cấp, dùng cái giá nhỏ nhất để lấp mọi điểm yếu, dựng một đội hình tranh vô địch công thủ toàn diện. Sức cạnh tranh mùa mới đủ để lay chuyển cả cục diện miền Tây.
